logo logo

Ketoza a choroby: padaczka

Jak już wyjaśniono w poprzednich wpisach, dieta keto jest dietą redukcyjną w której następuje wytwarzanie z tłuszczów znaczących ilości ciał ketonowych. W ten sposób w organizmie zachodzi stan głodówki – jest to dieta bogata w tłuszcze i uboga w węglowodany. Powstało już wiele opracowań oraz przeprowadzane są badania wpływu diety keto na niektóre choroby. Należy pamiętać, że tak jak w przypadku każdej większej zmiany żywieniowej, także przejście na dietę ketogeniczną powinno być najpierw skonsultowane z lekarzem specjalistą i pod jego opieką powinna przebiegać całą dieta.

W momencie, kiedy w naszym ciele stężenie ciał ketonowych jest wyższe niż stężenie glukozy, możemy mówić o stanie ketozy. Aby zmniejszyć poziom glukozy, organizm angażuje insulinę, natomiast by obniżyć stężenie ciał ketonowych – glukagon, związek który zaczyna rozkładać tkankę tłuszczową. Zachodzi wtedy potrzeba, by znaleźć zastępstwo dla sacharydów (cukrów), które w diecie keto są ograniczane do minimum. Wykluczając węglowodany ograniczymy wahania insuliny i powodowane przez nią napady głodu. W tym również pomogą powstające ciała ketonowe.

Dieta ketogenna swoje zastosowanie znajduje zwłaszcza przy wspomaganiu leczenia padaczki, polegającej na nadpobudliwości neuronów, co powoduje niekontrolowane szerzenie się i krążenie pobudzeń elektrycznych w układzie nerwowym.
Padaczka jest jedną z najpowszechniejszych chorób układu nerwowego. W Polsce cierpi na nią około 400 tys. osób. Wprawdzie w leczeniu padaczki nastąpił duży postęp, cały czas jednak jest bardzo duży odsetek chorujących na odmianę lekooporną, której nie da się leczyć farmakologicznie.

Już w XX wieku prowadzono pierwsze badania na tego typu zastosowaniem stanu ketozy, gdzie udowodniono, większość badanych ma o wiele lepsze wyniki będąc w stanie ketozy. Mądrze nadzorowana, przy odpowiedniej suplementacji niedoborowych składników, nie wywołuje zahamowania wzrostu czy zaburzeń hormonalnych, jak się początkowo obawiano. U dzieci szczególnie ważne jest zapewnienie odpowiedniej podaży białka, witamin i pierwiastków śladowych.

Działanie przeciwepilepsyjne diety ketogennej może wynikać z przestawienia metabolizmu komórek nerwowych mózgu na spalanie ciał ketonowych, a także wynikać z działania wolnych kwasów tłuszczowych na błony komórkowe neuronów, a także z ograniczenia zapotrzebowania na glukozę. Efektem takiego działania jest zmiana w metabolizmie układu nerwowego, które prowadzą do zmniejszenia pobudliwości neuronów.
Obecnie, w jaki sposób ciała ketonowe wpływają na ośrodkowy układ nerwowy nie został jeszcze do końca poznany – nie udowodniono bezpośredniego wpływu na przekazywanie impulsów nerwowych, jednak optymalny efekt, który występuje po 2 tygodniach podwyższonego stężenia ciał ketonowych może sugerować, że musi najpierw dojść do zmiany metabolicznej komórek.
Najbardziej prawdopodobne przypuszczenie w tym zakresie, mówi że już samo ograniczenie glukozy będzie hamowało pobudliwość komórek nerwowych, ograniczając tym samym częstotliwość ataków. Przeprowadzone do tej pory badania pokazały, że każda dieta bogatotłuszczowa, która będzie ugoba w węglowodany, prowadzi do spadku spalania glukozy i do spadku stężenia nośnika energii (ATP) w cytoplazmie, co powoduje otwarcie zależnych od ATP kanałów potasowych (KATP). Dodatnio naładowane jony potasowe wypływają z wnętrza komórki na zewnątrz, co pogłębia ujemny ładunek wnętrza komórki. Pogłębia się różnica ładunków po obu stronach błony komórkowej, która utrudnia pobudzenie neuronu przez bodźce.

Należy dodać, że dieta keto jest jedną z uznanych metod niefarmakologicznego leczenia padaczki lekoopornej u dzieci. W tym momencie stanowi jedną z opcji, w ponad 60ciu krajach. Ważne by diety, zwłaszcza u dzieci nie wprowadzać na własną rękę – taką terapię prowadzi się pod ścisłym nadzorem lekarza neurologa i doświadczonego w akurat tej diecie dietetyka.