logo logo

Czy węglowodany są nam niezbędne do życia?

To powinien być najkrótszy wpis z jednym słowem-odpowiedzią na pytanie zawarte w tytule: TAK.
Lekarze, dietetycy i naukowcy są zgodni, że węglowodany w naszym organizmie stanowią najważniejsze źródło energii. Choć do funkcjonowania organizmu są niezbędne, ich nadmiar może przynieść więcej szkody niż pożytku.

Węglowodany, czyli inaczej cukry, cukrowce albo sacharydy, to organiczne związki chemiczne, w których skład wchodzą atomy tlenu, wodoru i węgla. Charakteryzują się słodkim smakiem i dobrą rozpuszczalnością w wodzie. Rozkładane są przez rośliny w procesie fotosyntezy. Zwierzęta potrafią syntezować niektóre węglowodany z tłuszczu i białka, ale zdecydowana część węglowodanów zwierzęcych jest pochodzenia roślinnego. Obok tłuszczu stanowią główne źródło energii. Z 1 g węglowodanów organizm człowieka jest w stanie uzyskać około 4 kcal.

Z punktu widzenia chemicznego węglowodany występujące w żywności dzieli się ze względu na liczbę jednostek cukrowych w cząstce. W związku z tym w nomenklaturze występuje podział na cukry proste (monosacharydy) oraz cukry złożone, do których należą disacharydy (dwucukry), oligosacharydy (cukry złożone małocząsteczkowe) oraz polisacharydy (cukry złożone wielocząsteczkowe).

Dla organizmu człowieka, węglowodany są swoistym paliwem, niezbędnym do utrzymania odpowiedniej temperatury ciała, aktywności fizycznej a także pracy wszystkich narządów wewnętrznych, w tym dla mózgu, dla którego węglowodany są podstawą.
Średnio węglowodany dostarczają 40-80 % dziennego zapotrzebowania na energię. Ważne są zarówno węglowodany przyswajalne (dostające się do krwiobiegu), jak i nieprzyswajalne (błonnik pokarmowy).
Węglowodany przyswajalne są niezbędnym źródłem energii dla układu nerwowego oraz erytrocytów. Pełnią istotną rolę w utlenianiu kwasów tłuszczowych, zaś z białkami i tłuszczami biorą udział w budowie struktur komórkowych. Węglowodany w postaci glikogenu magazynowane są w wątrobie i mięśniach, stanowiąc materiał zapasowy używany przez organizm do pracy mięśni podczas aktywności fizycznej oraz do uzupełniania prawidłowego poziomu glukozy we krwi.
Węglowodany nieprzyswajalne tylko pozornie wydają się zbyteczne. W rzeczywistości pełnią ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu pokarmowego – pobudzają perystaltykę oraz ukrwienie jelit, wpływać na poziom insuliny i glukozy we krwi, a także ułatwiają utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu. Zapewniają także uczucie sytości na dłużej, co jest bardzo ważne przy stosowaniu jakiekolwiek rodzaju dietach.

No dobrze, ale doskonale wiemy, że dieta keto zakłada odstawienie węglowodanów. Jak to się ma do niezbędności sacharydów w naszym jadłospisie? Jedynym dopuszczalnym źródłem węglowodanów na ketozie są zielone warzywa, takie jak: brokuły, kalafior, papryka, szpinak, jarmuż oraz owoce jagodowe, ponieważ zawierają one bardzo małe ilości węglowodanów (niski indeks glikemiczny) oraz dużą ilość błonnika. Niezależnie od tego, ile zmiennych wpływa na ketozę, ważne jest, by od czegoś zacząć, a węglowodany są najważniejszą miarą, od której zaczyna się dieta ketogeniczna.